Enweghị ọgwụgwọ maka ọrịa Alzheimer, mana ndị ọkà mmụta sayensị na-enyocha ụzọ isi gwọọ mgbaàmà nke ọrịa ahụ mgbe niile.
Ndị nchọpụta na-arụkwa ọrụ ịchọpụta isi mgbakasị nke metụtara ọrịa Alzheimer n'oge, ebe ọ bụ na nchọpụta mbụ nwere ike inye aka na ọgwụgwọ.
Nnyocha ọhụrụ e bipụtara na Frontiers in Aging Neuroscience na-egosi na uroformic acid nwere ike ịbụ ihe ngosi ihe nwere ike ime ka a mata ọrịa Alzheimer n'oge mbụ.
Ụlọ Ọrụ Na-ahụ Maka Njikwa na Mgbochi Ọrịa nke United States (CDC) kọwara isi mgbakasị dị ka "nsogbu n'icheta ihe, iche echiche, ma ọ bụ ime mkpebi nke na-egbochi ihe omume kwa ụbọchị."
E wezụga ọrịa Alzheimer, e nwere ụdị ọrịa dementia ndị ọzọ dịka dementia with Lewy bodies na vascular dementia. Mana Alzheimer bụ ụdị ọrịa dementia kachasị.
Dịka akụkọ nke 2022 nke otu Alzheimer's Disease Association si kwuo, ihe dị ka nde mmadụ 6.5 na United States na-ebi na ọrịa ahụ. Na mgbakwunye, ndị nchọpụta na-atụ anya na ọnụọgụgụ ahụ ga-amụba okpukpu abụọ ka ọ na-erule 2050.
Tinyere nke ahụ, ndị nwere ọrịa Alzheimer dị elu nwere ike inwe nsogbu ilo, ikwu okwu, na ịga ije.
Ruo mmalite afọ 2000, nyocha ozu mmadụ bụ naanị ụzọ isi gosi ma mmadụ nwere ọrịa Alzheimer ma ọ bụ ụdị mgbakasị ahụ ọzọ.
Dịka National Institute on Aging si kwuo, ndị dọkịta nwere ike ime nke a ugbu a site n'itinye ihe nrịbama n'akụkụ aka ekpe, nke a makwaara dịka ihe nrịbama n'akụkụ aka ekpe, iji lelee ihe ndị na-egosi ihe ndị metụtara ọrịa Alzheimer.
Ndị dọkịta na-achọ ihe ndị na-egosi ihe dị ndụ dịka beta-amyloid 42 (ihe dị mkpa nke amyloid plaques n'ụbụrụ) ma nwee ike ịchọ ihe ndị na-adịghị mma na nyocha PET.
"Usoro onyonyo ọhụrụ, ọkachasị onyonyo amyloid, onyonyo PET amyloid, na onyonyo tau PET, na-enye anyị ohere ịhụ ihe ndị na-adịghị mma n'ụbụrụ mgbe mmadụ dị ndụ," ka prọfesọ na dọkịta Michigan Public Health na dọkịta Kenneth M., Dr. Langa kwuru. Na Ann Arbor, onye na-etinyeghị aka na nnyocha ahụ, kwuru okwu na podkast Michigan Medicine n'oge na-adịbeghị anya.
Enwere ọtụtụ nhọrọ ọgwụgwọ dị iji nyere aka belata oke mgbaàmà nke ụkwara ume ọkụ ma belata ọganihu nke ọrịa ahụ, ọ bụ ezie na ha enweghị ike ịgwọ ya.
Dịka ọmụmaatụ, dọkịta nwere ike ịnye ọgwụ dịka donepezil ma ọ bụ galantamine iji belata ihe mgbaàmà nke ụkwara ume ọkụ. Ọgwụ nyocha a na-akpọ lecanemab nwekwara ike ibelata ọganihu nke ọrịa Alzheimer.
Ebe ọ bụ na nnwale maka ọrịa Alzheimer dị oke ọnụ ma ọ nwere ike ọ gaghị adị onye ọ bụla, ụfọdụ ndị nchọpụta na-ebute ụzọ n'inyocha ya n'oge.
Ndị nchọpụta sitere na Mahadum Shanghai Jiao Tong na Wuxi Institute of Diagnostic Innovation na China jikọrọ aka nyochaa ọrụ nke formic acid dị ka ihe na-egosi ọrịa Alzheimer na mmamịrị.
Ndị ọkà mmụta sayensị ahụ họọrọ ihe a dabere na nchọpụta ha mere na mbụ gbasara ihe ndị na-egosi ọrịa Alzheimer. Ha na-egosi na usoro mmepụta formaldehyde na-adịghị mma dị ka isi ihe na-akpata nsogbu uche metụtara afọ.
Maka nnyocha a, ndị dere akwụkwọ ahụ kpọkọtara mmadụ 574 sitere na Memory Clinic nke Sixth People's Hospital nke Shanghai, China.
Ha kewara ndị sonyere n'ime otu ise dabere na arụmọrụ ha na ule nke ọrụ nghọta; otu ndị a sitere na nghọta ahụike ruo na Alzheimer:
Ndị nchọpụta ahụ chịkọtara ihe nlele mmamịrị site n'aka ndị sonyere maka ọkwa formic acid na ihe nlele ọbara maka nyocha DNA.
Site n'ịtụnyere ọkwa formic acid n'ìgwè ọ bụla, ndị nchọpụta chọpụtara na e nwere ọdịiche dị n'etiti ndị sonyere na-enwe ahụ ike n'uche na ndị nwere obere nsogbu n'ime otu ahụ.
Ndị otu ahụ nwere obere mbelata uche nwere oke formic acid dị elu n'ime mmamịrị karịa ndị nwere ahụike uche.
Tinyere nke ahụ, ndị sonyere na ọrịa Alzheimer nwere oke formic acid dị elu karịa ndị sonyere nwere ahụike uche.
Ndị ọkà mmụta sayensị ahụ chọpụtakwara na ọkwa urinary formic acid nwere njikọ dị iche na ule nghọta na ncheta na nlebara anya.
"Ọkwa acid formic nke mmamịrị dị elu nke ukwuu n'ime otu nchọpụta [nsogbu uche nke uche], nke pụtara na enwere ike iji acid formic nke mmamịrị mee nchọpụta mbụ [ọrịa Alzheimer]," ka ndị dere ya dere.
Ihe si na nnyocha a pụta dị mkpa maka ọtụtụ ihe, ọkachasị oke ọnụ ahịa ịchọpụta ọrịa Alzheimer.
Ọ bụrụ na nnyocha ndị ọzọ egosi na uric acid nwere ike ịchọpụta mbelata nghọta, nke a nwere ike ịbụ ule dị mfe iji ma dị ọnụ ala.
Tinyere nke ahụ, ọ bụrụ na ule dị otú ahụ nwere ike ịchọpụta mbelata nghọta nke metụtara ọrịa Alzheimer, ndị ọkachamara ahụike nwere ike itinye aka ngwa ngwa.
Dọkịta Sandra Petersen, DNP, osote onyeisi oche ahụike na ọdịmma na Pegasus Senior Living, kwuru maka nnyocha ahụ n'ajụjụ ọnụ ya na Medical News Today:
"Mgbanwe dị na ọrịa Alzheimer na-amalite ihe dị ka afọ 20 ruo 30 tupu a chọpụta ya, a naghịkwa ahụ ya anya ruo mgbe nnukwu mmebi ga-eme. Anyị maara na nchọpụta mbụ nwere ike inye ndị ọrịa nhọrọ ọgwụgwọ ndị ọzọ na ikike ịhazi maka nlekọta n'ọdịnihu."
"Nnwale a (nke na-anaghị akpata nsogbu ma dịkwa ọnụ ala) nke ọha na eze ga-enwe ga-agbanwe ihe dị mkpa n'ọgụ megide ọrịa Alzheimer," ka Dr. Peterson kwuru.
Ndị ọkà mmụta sayensị chọpụtara ihe ngosi ihe ngosi nke nwere ike inyere ndị dọkịta aka ịchọpụta ọrịa Alzheimer n'oge mbụ. Nke a ga-enye ndị dọkịta ohere…
Nsonaazụ nke ọmụmụ ọhụrụ na òké nwere ike inye aka otu ụbọchị mepụta nnwale ọbara nke ga-abụ akụkụ nke nyocha oge niile maka ọrịa Alzheimer na ụdị ọrịa ndị ọzọ…
Ọmụmụ ihe ọhụrụ na-eji nyocha ụbụrụ PET buru amụma mbelata ọgụgụ isi dabere na ọnụnọ amyloid na protein tau n'ụbụrụ, ma ọ bụghị ya, ọgụgụ isi…
Ndị dọkịta na-eji ule na nyocha dị iche iche achọpụta ọrịa Alzheimer ugbu a. Ndị nchọpụta emepụtala usoro nke enwere ike iji na otu…
Nnyocha anya ngwa ngwa nwere ike inye ozi dị mkpa gbasara ahụike ụbụrụ otu ụbọchị. Karịsịa, ọ nwere ike ịchọpụta ihe ịrịba ama nke isi mgbaka.